Praca magisterska, plagiat pracy magisterskiej

Odpowiedzialność karna z tytułu plagiatu

naruszenia praw autorskich plagiat prawo autorskie

O tym, czym jest plagiat, kiedy mamy z nim do czynienia i jak go odróżnić od inspiracji cudzym utworem już zapewne wiecie. Jeśli nie, zapraszam do wcześniejszego wpisu pod tym linkiem. Rozważając ten temat warto pamiętać z jakimi konsekwencjami prawnokarnymi musi liczyć się osoba, która narusza swoim działaniem art 115 § 1 PrAut – czyli dokonuje plagiatu.

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje za popełnienie plagiatu zagrożenie alternatywne karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od  miesiąca do 3 lat. Jeżeli sąd orzeka równocześnie środek karny, społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna a cele kary zostaną w ten sposób osiągnięte, istnieje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. Samo oferowanie pisania prac może być potraktowane jako podżeganie lub pomocnictwo do przestępstwa z art. 115 § 1 PrAut[1]. Doktryna w tej kwestii jest podzielona. Jak wskazuje J. Błachut, wykluczone jest ponoszenie odpowiedzialności karnej z art. 115 przez osobę, która tworzy prace dyplomowe na zlecenie, ponieważ przedmiotem czynności wykonawczej musi być cudzy utwór, a w tym wypadku chodzi o utwór stworzony przez tę osobę[2].

Ponieważ warunkiem przyjęcia prac licencjackich, magisterskich i in. jest, by były one przygotowane samodzielnie, jeżeli doszło do wydania dyplomu lub świadectwa możliwe jest pociągnięcie takiej osoby do odpowiedzialności za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy na podstawie art. 272 k.k[3].

Co do zasady przestępstwa przeciwko prawom autorskim są ścigane z urzędu. Tak jest również w przypadku plagiatu. Ustawa oczywiście przewiduje kilka wyjątków przestępstw, które ścigane są na wniosek pokrzywdzonego. Katalog tych wyłączeń znajdziemy w art. 122 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Jeśli chodzi o odpowiedzialność cywilną, ponieważ plagiat narusza dobra osobiste autora, zastosowanie znajdą tutaj przepisy o ochronie praw autorskich osobistych z ustawy o prawie autorskim i/lub odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego. Warto nadmienić, że naruszeniom praw osobistych towarzyszyć może naruszenie praw majątkowych twórcy – jeśli do tego dojdzie autor może skorzystać również z roszczeń przewidzianych dla ochrony tych praw.

[1] Z. Ćwiąkalski, Komentarz do art. 115 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Flisak D. (red), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, Warszawa 2015 r., teza 26 i 10.

[2] J. Błachut, Prawne konsekwencje tworzenia prac dyplomowych na zlecenie, Prok. i Pr 2005, nr 5, s. 147; również J. Barta, Plagiat muzyczny, ZNUJ, Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej 1978, z 17, s. 60.

[3] Z. Ćwiąkalski, Komentarz do art. 115 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, op. cit. teza 10.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *